Elektrośmieci nadal przenikają na złom. "Marnujemy wartościowe odpady, traci gospodarka"

  • Dom
  • Surowce
  • Elektrośmieci nadal przenikają na złom. "Marnujemy wartościowe odpady, traci gospodarka"
Elektrośmieci trafiają na złom  Surowce

Zużyte pralki czy lodówki nadal trafiają raczej na złom, niż do profesjonalnych zakładów przetwarzania. Mimo że od przyjęcia ustawy o elektroodpadach, która miało to przerobić, minął już rok. Brakuje kontroli miejsc, w jakich przetwarzane są odpady, a konsumenci często nie znają swoich praw. Traci dzięki tym nie tylko środowisko naturalne, ale także nasza profesjonalna gospodarka, bo marnujemy cenne surowce.

Nowa ustawa o zużytym elektrosprzęcie przyjęta 11 września 2015 r. miała w założeniu uszczelnić do tej pory nieszczelny system elektrorecyklingu.

Urządzenie psuje się coraz szybciej. Bruksela chce z tymże walczyć

1. Klienci nie znają swoich praw

Sklepy sprzedające elektronikę, pomimo że jest to przymus ustawowy, nie spieszą się z informowaniem klientów o nowych uprawnieniach. Do kolosalnych marketów typu RTV GOSPODARSTWA DOMOWEGO możemy bezpłatnie oddać którykolwiek zużyty gadżet o niewielkich gabarytach (np. telefon tel komórkowy czy czajnik elektryczny – ważne, aby żaden z wymiarów nie przekraczał 25 cm). Dodatkowo, kupując lodówkę, zmywarkę czy pralkę wraz z transportem do domu – niezależnie czy kupujemy tradycyjnie, czy w sklepie sieciowym – możemy bezpłatnie domagać się odbioru starego odpowiednika.

2. Sklepy nie odbierają elektrośmieci od razu

Ustawa nie definiuje dokładnie, w jakim terminie sklepik jest zobowiązany odebrać sędziwy sprzęt z domu kontrahenta - często zatem odrzucić robi tego natychmiast. Pralka czy lodówka, zalegająca w mieszkaniu nawet ponad tydzień, staje się uciążliwa. W istocie, konsumenci zamiast korzystać wraz z bezpłatnej usługi sklepu RTV AGD, pozbywają się sprzętu na własną rękę. Przeważnie trafia on na złom i jest poddawany prymitywnej rozbiórce. W sytuacji sprzętu chłodniczego, takiego jak lodówki i zamrażarki, przy nieprawidłowym rozmontowaniu uwalniają się do atmosfery m. in. freony – bardzo silne gazy cieplarniane odpowiedzialne za powstanie dziury ozonowej.

3. Co poniektórzy producenci oszczędzają na prawidłowym recyklingu

Od wejścia przy życie nowej ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym to producenci ekwipunku i wprowadzający go na zbyt muszą zadbać o swoim późniejszą zbiórkę i właściwe przetworzenie. Ustawa została uchwalona już rok temu, jednak wciąż brakuje do pani a rozporządzeń. Obecnie trwają konsultacje projektu rozporządzenia w sprawie audytu zakładów przetwarzania i organizacji odzysku. Ministerstwo Otoczenia nadal zastanawia się, czy wprowadzić osobne rozporządzenie wyznaczające standardy przetwarzania poszczególnych typów odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych. Stare, znacznie skromniej rygorystyczne regulacje, pozwalają producentom na dużą swobodę po zbiórce i rozliczaniu obowiązków zbiórki sprzętu (np. bardziej kosztowne w zbiórce i przetwarzaniu lodówki mogą być rozliczane tańszymi pralkami). W rezultacie zdarza się, że wytwórce sprzętów, którzy w zachodniej Europie pilnują najsurowszych reguł przetwarzania, w Polsce świadomie oddają zużyty sprzęt do zakładów, które nie gwarantują należytego recyklingu odpadów niebezpiecznych. Niedostatek właściwej kontroli wypacza sektor i sprzyja wybieraniu „drogi na skróty”.

Senackie komisje za poprawkami do ustawy o elektrośmieciach

4. Szara strefa elektroodpadów

Słaby audyt rodzi nieprawidłowości w postaci handlu kwitami. Wydawane są dokumenty na tzw. wirtualne elektroodpady, tzn. takie, które w świat nie zostały zebrane jak i również przetworzone. Do powszechnych praktyk należy deklarowanie przetworzenia potężniejszej liczby urządzeń niż posiadało to miejsce oraz demontaż poza legalnymi zakładami przetwarzania. Ministerstwo Środowiska właśnie opublikowało projekt rozporządzenia, którego celem jest szczegółowe określenie norm kontroli organizacji odzysku i warsztatów przetwarzania.

5. Małe standardy przetwarzania

Elektrośmieci zazwyczaj przetwarzane są dzisiaj w instalacjach nie spełniających wzorców ochrony środowiska. Szacuje się, że z blisko 850 000 sztuk lodówek, które jakie możliwości roku wyrzucają polskie gospodarstwa domowe większość, czyli ok. pół miliona zamiast do odwiedzenia recyklingu trafia na złom. Na ok. 170 zakładów przetwarzania zarejestrowanych na terytorium polski, zaledwie kilka posiada odpowiednią technikę do przetwarzania lodówek.

- Jesteśmy chyba wyłącznym państwem w Unii Europejskiej, po którym brakuje regulacji mówiących o tym, jak mają obowiązek być wyposażone zakłady potrafiące prowadzić demontaż lodówek, jakim sposobem te demontujące kineskopy, a jak np. świetlówki – wyjaśnia Mirosław Baściuk, prezes Związku Pracodawców Branży Elektroodpadów Elektro-Odzysk. – Wszystkie te sprzęty klasyfikują się do odwiedzenia odpadów niebezpiecznych, co oznacza, że ich niewłaściwe przetwarzanie wiąże się ze szkodą dla środowiska naturalnego jak i również łamaniem przepisów o tej ochronie – dodaje.

Bez uszczelnienia systemu jak i również właściwej kampanii społecznej nie uda się zmienić smutnych statystyk mówiących o naszym, że zaledwie jedna 3 zakupionych sprzętów wraca do systemu przetwarzania. Regulacje unijne wymagają od nas osiągnięcia polski 40-procentowego poziomu zbiórki. W 2020 roku powinniśmy odzyskiwać aż 60 procent elektrośmieci. W obecnej kwestii wydaje się to mało rzeczywiste.

eksport polskiego drobiu rośnie

Eksport polskiego drobiu rośnie

Projekt budżetu na 2019 rok do komisji sejmowych Koniec ze zmianą periodu? Komisja Europejska przedstawi propozycję W tę niedzielę zrobisz zakupy. Potem długa przerwa Gospodarka rośnie, ale inwestycje rozczarowały Coca-Cola…...

Czytać..
ekspert: Dodatkowe zasoby emerytalne powinny gromadzić już 30-latkowie

Ekspert: Dodatkowe zasoby emerytalne powinny gromadzić już 30-latkowie

Dodatkowe pieniądze na emeryturę powinny zacząć gromadzić już obecni 30-latkowie – uważa dr Marek Szczepański. Jego zdaniem, dotychczasowe zachęty do uczestnictwa w dodatkowych systemach emerytalnych są zbyt słabe. Wskazał, że "demografia to konkretne…...

Czytać..
eksperci: niektóre zawody znikną w branży pracy

Eksperci: niektóre zawody znikną w branży pracy

Nawet milion pracowników może wyjechać z Polski. Czarny scenariusz Czarny scenariusz dla gospodarki. "Ukraińcy zwyczajnie wybiorą Niemcy" Raport: Polacy wolą pracę przy zagranicznych firmach Ponad 12 tysięcy dni niewykorzystanego wypoczynku. Samorządowcy…...

Czytać..

Essay regarding The United kingdom Economy following World War II

British Economy Following WW2 The world's initial industrial electric power and better developed nation was The uk. Having the upper hand in the world economic system, Britain was…...

Czytać..
«Economist»: Wyjście W. Brytanii wraz z UE to «tragiczny rozłam»  Ze świata

«Economist»: Wyjście W. Brytanii wraz z UE to «tragiczny rozłam» Ze świata

Nowa opłata dla kierowców. "Najostrzejsze" przepisy na świecie Funt spadł poniżej pięciu złotych. Kolejne "nie" gwoli brexitu uderzyło w brytyjską walutę Nowy obowiązek na rzecz Polaków na Wyspach. Wszystko, co musisz…...

Czytać..
długi Polaków - raport Biura podróży Informacji Gospodarczej

Długi Polaków - raport Biura podróży Informacji Gospodarczej

W drugim kwartale gwałtownie wzrosła kwota zaległości Polaków. Przybyło 5, 25 mld zł (8 proc. ) niespłaconych po terminie zobowiązań, wobec 1-wszą, 24 mld zł w pierwszym kwartale - wynika z danych Biura…...

Czytać..